THỐNG KÊ TRUY CẬP
Số người đang online: 64
Số lượt truy cập: 3351881
QUANG CÁO
MỘT SỐ THÍ NGHIỆM ĐƠN GIẢN VỀ PHẦN ĐIỆN TỪ HỌC VẬT LÍ 9 11/16/2011 8:02:43 AM

1. Biến đinh sắt thành sắt từ

             Tìm một đính sắt dài 3- 4 phân, đốt trên bếp lửa cho tới đỏ, rồi vùi trong cát cho nguội đi từ từ, làm vậy gọi là ủ non ( hoặc ram mềm). Sau khi đinh sắt nguội, đặt nó cạnh chiếc kim đầu to, nó chẳng có chút lực từ nào với chiếc kim đầu to cả.  

Sau đó tay trái cầm chiếc đinh, một đầu hướng về đúng phương Bắc, một đầu hướng về đúng phương Nam, tay phải cầm mảnh gỗ, đập 7 – 8 nhát trên đầu đỉnh.

          Bạn lại đem đinh sắt để vào hộp để chiếc đinh có thể hút kim đầu to. Điều đó chứng tỏ, nhờ những cái đập mảnh gỗ ấy, chiếc đinh sắt đã hoá từ, trở thành sắt từ rồi. Tuy vậy, lực của nó không lớn. Chỉ cần dặt nó theo hướng Tây - Đông rồi lại đập máy cái thì lực của nó lại biến mất.

          Do chiếc đinh sắt trước khi được từ hoá, bên trong nó có rất nhiều phần tử nhiễm từ rất nhỏ, sắp xếp lộn xộn chẳng theo chật tự nào, lực từ tương hỗ đã triệt tiêu nhau.

          Khi bạn đặt đinh sắt theo hướng Nam – Bắc, và đập vào nó thì những phần tử bị chấn động, dưới tác dụng của từ trường trái đất, sẽ sắp xếp trật tự trở lại, đinh sắt trở lên có từ tính. Khi bạn đặt đinh sắt theo hướng Đông - Tây, và đập nó, thì các phần tử bên trong nó lại xắp xếp hỗn loạn, cho nên đinh sắt không còn từ tính nữa.

2. Dòng nước lệch đi

      Mở vòi nước máy để nước máy từ trong vòi chảy ra thành dòng rất nhỏ ( có thể dùng một vài miếng vải màn để buộc lồng quanh vòi nước). Tiếp đó nhanh chóng dùng thước nhựa ma sát lên tóc hoặc quần áo len, rồi đưa thước nhựa lại gần sát dòng nước nhỏ. Bạn sẽ thấy hiện tượng gì xuất hiện? Dòng nước nhỏ bị thước hút lại gần.  

 Quay đầu thước lại ( ngược hướng cũ) thì dòng nước cũng chảy lệch đi. Nếu đưa thước chạm vào dòng nước thì nó không còn hút dòng nước nữa.

     Do ma sát mà thước nhựa mang điện, chúng ta gọi loại điện đó là tĩnh điện. Các nhà khoa học cho rằng mọi vật chất đều gồm hai loại hạt mang điện, một loại là prôton mang điện dương, và loại điện kia là electron mang điện âm. Thông thường thì proton và electron có khối lượng tương đương, nên vật chất không mang điện, mà là trung tính. Dòng nước bị lệch đi là do thước nhựa mang điện hút dòng nước không mang điện. Khi đưa thước vào trong dòng nước thì điện tích trên thước bị nước mang đi nên không thể tiếp tục hút dòng nước, dòng nước không bị lệch đi nữa. Trong không khí bình thường có mang những dòng nước cực nhỏ, các dòng nước đó cũng hấp thụ electron (điện tử). Cho nên thí nghiêm tĩnh điện phải thực hiện trong môi trường khô ráo mới thực hiện được.

3. Động cơ điện biến thành máy phát điện

             Tìm một động cơ điện một chiều vẫn dùng trong các đồ vật, đồ chơi trẻ em. Trên núm xoắn đồng của bóng đèn 1,5 vôn dùng trong đèn pin cuốn một dây đồng nhỏ. Lấy một dây đồng hàn vào mũ thiếc của chỏm đỉnh chiếc đèn pin. Đêm đầu dây kia của đoạn dây đồng  trên lần lượt quấn vào hai đầu tiếp điểm của động cơ điện theo cách mắc nối tiếp. Khi đó, dùng ngón tay xoay tròn trục của động cơ điện thì bóng đèn không phát sáng. Bóng đèn không phát sáng không phải động cơ điện không phát điện mà là dòng điện sinh ra quá yếu.  

Nếu nghĩ cách làm cho trục của động cơ điện quay nhanh lên thì bóng đèn điện sẽ phát sáng. Có thể bằng cách lắp một van xe đạp lồng vào trục của một động cơ điện, rồi quấn dây quanh dùng sức kéo mạnh đầu dây còn thò ra để kéo trục động cơ quay nhanh thì bóng đèn pin sẽ phát sáng. Điều này chứng tỏ động cơ điện đã phát điện.

          Do loại động cơ điện dùng trong đồ chơi trẻ em là động cơ điện một chiều kiểu nam châm vĩnh cửu , nên có thể biến nó thành máy phát điện. Về kết cấu nó hoàn toàn giống máy phát điện một chiều. ở phiá mặt ngoài của cuộn dây quay của  động cơ  điện có hai mảnh sắt từ vĩnh cửu. Khi ngoại lực làm quay vòng dây đó thì trong từ trường của sắt  sẽ phát sinh dòng điện cảm ứng, và chính dòng điện cảm ứng này làm bóng đèn pin phát sáng. Nối một động cơ đang chạy vào một động cơ khác thì động cơ được nối cũng phát điện.

Hoặc tìm một động cơ điện một chiều vẫn dùng trong các đồ vật, đồ chơi trẻ em. Ở trục quay (rô to) gắn cánh quạt nhỏ bằng nhựa ở đồ chơi trẻ em. Hai đầu cuộn dây (stato) nối với đèn led. Dùng gió thổi cho cánh quạt quay thì đèn phát sáng (có thể dùng hai đèn led hai màu mắc song song thì khi rô to quay hai đèn luân phiên phát sáng)

Do khi rô to quay thì từ trường nam châm vĩnh cữu tạo ra ở cuộn dây dẫn kín một dòng điện cảm ứng xoay chiều nên ta thấy đèn led phát sáng, nếu dùng hai đèn led hai màu mắc song song thì hai đèn luân phiên phát sáng.

Như vậy ta đã tạo ra máy phát điện xoay chiều chạy bằng sức gió.

4. Kim chỉ nam mang từ tính

          Băng từ mà máy ghi âm đã dùng qua có thể dùng làm kim chỉ nam. Đem băng từ cắt lấy một đoạn thành mũi tên, rồi đem đoạn đó xát vài lần lên sắt từ ( nam châm), sau đó thả lên mặt nước (có thể dùng cái bát đựng nước). Đoạn băng từ đó sẽ chuyển động xoay tròn trên mặt nước, rồi cuối cùng một đầu hướng về phía Nam, một đầu hướng về phía Bắc và đứng im trên mặt nước.

Do đã quét lên băng từ là vật liệu từ cứng, loại vật liệu này sau khi từ hoá thì có thể duy trì từ tính, nên băng từ có được đặc tính này sau khi ghi âm, có thể giữ lâu dài tín hiệu từ, Với miếng băng từ cũ, nếu không sát vài lần trên sắt thì chưa bị từ hoá, đương nhiên không thể dùng làm kim chỉ nam.  

Có một số vật liệu như lõi sắt của động cơ điện, máy biến áp, ăng-ten từ tính của máy thu âm…, sau khi bị từ hoá thì không thể duy trì được từ tính. Những vật liệu đó được gọi là vật liệu từ mềm.

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN
Trần Thị Diệu Liến 
Lê Chí Dũng 
ĐĂNG NHẬP

Tên đăng nhập
Mật khẩu
HÌNH ẢNH
LIÊN KẾT WEBSITE


BẢN QUYỀN THUỘC VỀ TRƯỜNG THCS MỸ THỦY
Địa chỉ: HUYỆN LỆ THỦY - TỈNH QUẢNG BÌNH
Điện thoại: 052.3882977 * Email: thcsmythuy@lethuy.edu.vn